Το Σύνταγμα είναι ο βασικός πυλώνας των νόμων ενός κράτους-δικαίου. Η αναθεώρησή του η οποία προτάθηκε τις τελευταίες ημέρες από την κυβέρνηση υποδεικνύει την σκόπιμη αναθεώρηση ενόψει των επικείμενων εθνικών εκλογών. Σε πολλά κράτη της Ευρώπης, η αναθεώρηση ή τροποποίηση του Συντάγματος της εκάστοτε χώρας απαιτεί διάλογο μεταξύ των κομμάτων και εξαντλητική μελέτη ως προς τα άρθρα που θα τροποποιηθούν.
Ας δούμε όπως με απλά λόγια τι σημαίνει η αναθεώρηση του Συντάγματος που έχει κατακλύσει τα ειδησεογραφικά πηγαδάκια τις τελευταίες ημέρες. Ο ορισμός έχει ως εξής: «Αναθεώρηση του Συντάγματος είναι η τροποποίηση ή κατάργηση ή αντικατάσταση ή προσθήκη ή αυθεντική ερμηνεία συνταγματικών διατάξεων, η οποία ενεργείται στο πλαίσιο του ισχύοντος Συντάγματος και με τη διαδικασία που το Σύνταγμα προβλέπει».
Το άρθρο 110 του Συντάγματος ορίζει ποιές συνταγματικές διατάξεις είναι αναθεωρητέες και ποιές όχι, καθώς και ποιά είναι η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί κατά τη συνταγματική αναθεώρηση.
Αναλυτικά όπως αναφέρει το άρθρο 110:
«1. Οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των Αρθ-2 παρ.1, Αρθ-4 παρ.1, 4 και παρ.7, Αρθ-5 παρ.1 και παρ.3, Αρθ-13 παρ.1 και 26.
2. Η ανάγκη της αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση πενήντα τουλάχιστον βουλευτών, με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν.
3. Αφού η αναθεώρηση αποφασιστεί από τη Βουλή, η επόμενη Βουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις.
4. Αν η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος έλαβε την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι όμως και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων, σύμφωνα με την παρ.2, η επόμενη Βουλή κατά την πρώτη σύνοδό της μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.
5. Κάθε ψηφιζόμενη αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μέσα σε δέκα ημέρες αφότου επιψηφιστεί από τη Βουλή και τίθεται σε ισχύ με ειδικό ψήφισμά της.
6. Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης.»
Επίσης, στο άρθρο 110 του Συντάγματος ορίζεται ότι οι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφος 1, άρθρο 4 παράγραφοι 1,4 και 7, το άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 3, το άρθρο 13 παράγραφος 1 και 26. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ολική αναθεώρηση του Συντάγματος.
Τέλος, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 110 του Συντάγματος, δεν επιτρέπεται να κινηθεί νέα διαδικασία αναθεώρησης, πριν παρέλθουν πέντε έτη από την περάτωση της προηγούμενης. Η διάταξη αυτή απονέμει ιδιάζουσα βαρύτητα σε κάθε αναθεώρηση διότι, ανεξάρτητα από το περιεχόμενό της, την επιτυχία της ή μη και την έκτασή της, δεσμεύει το Σύνταγμα για πέντε έτη. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί, προδήλως, να αποτρέψει τις κυβερνήσεις από συχνές και ευκαιριακές αναθεωρήσεις, οι οποίες μπορούν τελικά να έχουν αντίθετο αποτέλεσμα και να θέσουν σε σοβαρό κίνδυνο το κράτος.
Η τελική αναθεώρηση του Συντάγματος είναι κάτι που επιβάλλεται να εξεταστεί σοβαρά και με απρόσκοπτη σύνεση, καθώς μέσα στα πλαίσια ενός κράτους δικαίου η κατευθυνόμενη αναθεώρηση για ψηφοθηρικούς λόγους οδηγεί συχνότατα σε σοβαρές παραλείψεις και ενδέχεται να οδηγήσει τη χώρα σε αναχρονιστικές καταστάσεις.
Του
Καραμέτου Κ. Γεωργίου

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *